قنات حیات کویر

رشته قنات فرخی با بیش از ۱۳ کیلومتر طول دشت وسیع فرخی را سیراب می نماید. این رشته قنات در حال حاضر به دلیل کمبود آب در کنار آن یک حلقه چاه عمیق نیز حفر شده است.

آب قنات کشاورزی فرخی دارای 720 دانگ است که در میان کشاورزان تقسیم شده است.

این آب طی یک دوره 10 روزه در میان کشاورزان تقسیم می شود.

تقسیمات این 10 شبانه روز  به شرح زیر می باشد:

    روز                                                        شب

عبادون ebaadoon                                   سیدون sayyedoon

قلندرون ghalandaroon                          رحیمی rahimi

حسن قاسمون hasan ghasemoon            کبلا علی kabla ali

مرد خدا marde khodaa                         میر mir

غلومعلی gholoomali                            وزیر vazir

مراد moraad                                        مزگه mazga

تاجدینون taajdinoon                            حاجی haaji

زیندینون zeynadinoon                          آرون aarawoon

میر حسن(میه رسّو) miyarasso                 أ رضا a razaa

أ دول a dol                                          مسیب mosayyeb

این تقسیم آب پس از ده روز جابجا می شود و آبی که در روز بوده در ده روز دوم به شب منتقل شده و آب شب به روز می آید.

واحد سنجش آب کشاورزی با نام تاس taas می باشد که معادل 7.5 یا 8 دقیقه در نظر گرفته می شود.

مقسم آب را میرأ mira یا همان میراب می نامند و محل تقسیم آب را پای تشته می گفته اند.

آب قنات فرخی پس از ظاهر شدن در روی زمین که آن را لرد lard می­گویند از دو حوضخانه که در اصطلاح حوضو گفته می­شود عبور می­کند.

در محل کاهشور که پس از حوضوی دوم واقع شده است دو جوی آب می باشد. در این مکان تقسیم اولیه آب برای اراضی صورت می گیرد.

یک جوی آب به سمت کلمبو kolamboo و یک جوی آب به سمت شیهو shihoo سرازیر می شود.

فروی دار المومنین شهرستان نایین:

(فروی در لهجه محلی همان فرخی نام روستا می باشد.)

الف) موقعیت جغرافیایی فروی

ب) معرفی مساجد، حسینیه ها، هیآت و تکایای فرخی(فروی)

ج) معرفی قنوات و مزارع فروی

د) معرفی محصولات کشاورزی

هـ) اماکن دیدنی و تاریخی فرخی

و) فرهنگ لغت فروی

                                                           نمایی از فرخی

الف: موقعیت جغرافیایی فروی

فرخی روستایی است در کویر مرکزی ایران واقع در شهرستان نایین دارای آب و هوایی گرم و خشک و با بیش از 3000 نفر جمعیت

از شرق به شهر خور و از غرب به روستای چاهملک و از جنوب به روستاهای جعفر آیاد و ابراهیم آباد و از شمال به کوههای کم ارتفاع فرخی محدود می شود.

دارای مردمانی خون گرم و شیعه آل محمد(ص) و دوستدار اهل بیت پیامبر(ص)

شغل بیشتر مردم کشاورزی است و گندم، جو، خرما، پنبه و تخمه آفتابگردان از مهمترین محصولات فرخی است.

فاصله این روستا با مرکز شهرستان نایین در حدود 240 کیلومتر می باشد. وتا نزدیکترین شهر یعنی خور 15 کیلومتر است.

ب) معرفی مساجد حسینیه ها، هیآت و تکایای فرخی(فروی)

1-   مسجد جامع فرخی

ابتدا بگویم به مسجد در لهجه محلی مزگه گفته می­شود.

مسجد جامع فرخی واقع در مرکز روستا می­باشد که دارای دو شبستان است. یک شبستان برای بهار و تابستان و شیستان دیگر زمستانه است. اما به دلیل افزایش جمعیت و کمبود جا در مسجد فعلاً شبستان زمستانه مردانه و شبستان بهاره زنانه شده است.

                                                           نمایی از شبستان بهاره در شب

 بنای این طبق مسجد جامع سمنان و با الگو برداری و  معماری آن ساخته شده است. صحن شبستان بهاره دارای یک گنبد بزرگ می باشد و شبستان پاییزه در حدود یک متر پایین­تر از شبستان بهاره و دارای گنبدهای کوچک با ستونهای بسیار بزرگ می باشد. این گنبدها در دو ردیف هشت تایی بنا شده است.

            نمایی از یک ستون شبستان زمستانه

                                                                                                        نمایی از محراب

سال تاسیس بنا بنا بر کتبه نوشته شده در جلو محراب بهاره به سال 1249 هجری قمری است طبق سنگ نوشته درون محراب شبستان بهاره.

                                                         سنگ نوشته درون محراب

در حال حاضر به دلیل کمبود جا به قسمت شبستان زمستانه مقداری اضافه شده است.

تا چند سال پیش دو قرآن دست نوشته هم در مسجد بود که هنگام خاکروبی مسجد برای محرم می­خواستند در چاه مخصوص قرآن و ادعیه بیندازند که آن زمان بنده نگذاشتم این کار را بکنند. الان نمی دانم این قرآنها در مسجد هست یا نه. قدمت این قرآنها طبق تاریخ تولد نام شخصی که در پشت آن ثبت شده بود بیش از صد سال بود.

مسجد دارای اوقافی می باشد که صرف برگزاری مراسم روضه خوانی در مناسبتها و اذان گو و خادم و امام جماعت می شود.

عکسهای دیدنی از فرخی(فروی)

مزار شیخ عبدالصالح محمد

دروازه در شب

 کاهشور

دروازه فرخی مشهور به دروازه کبلا صفر(کربلایی صفر)

نخلی در فرخی     

                        نمایی از فرخی   عکاس: علوی

 نمایی از یک بادگیر

                                                                              آب انبار حاج رضا

نمایی از استخر محمد آباد

 عکاس: علوی

  یک کوچه برفی

نمایی از لرد   

عکسهای زیبای خود از فرخی را برای ما ارسال کنید.

*ساعت خوش کردن در فرخی*

یکی از برنامه های زیبا و قدیمی در روستا ی فرخی ماجرای ساعت خوش کردن است.

این مراسم که در میان کشاورزان روستا برگزار می گردد بدین صورت است:

ابتدای سال کشتی مزارع را طبق یک سنت قدیمی با ساعت خوش کردن برگزار می­کنند. ابتدا شخصی خوش نام و اغلب از سادات محل را برای این کار انتخاب  می­کنند. بامداد یک روز از اوائل پاییز (اوائل پاییز ابتدای سال کشتی روستا است) این شخص اولین کسی است که زمینی را  در آن سال به زیر کشت می­برد. صبح آن روز که اغلب بعد از نماز صبح می­باشد ابتدا چاووش به چاووشی می­پردازد  و مردم را آگاه می­سازد. پس از جمع شدن کشاورزان بر سر زمین انتخاب شده شخص منتخب برنامه کشت و آبیاری را انجام می­دهد. در این زمین بیشتر شلغم و جو توامان کشت می­شود. کشاورزان با سلام و صلوات در هنگام کشت با شخص ساعت خوش کن همراهی می­کنند.

پس از بذر پاشی  و آبیاری توسط شخص منتخب از طرف شخص منتخب مردم به صرف چای و صبحانه در کنار همان زمین دعوت می­شوند. پس از صرف صبحانه و دعا برای فراوانی محصول در آن سال این برنامه به پایان می­رسد. در چند سال اخیر شخص منتخب برای این کار  آقای سید مجتبی نبوی بوده است.

معصومه بادنج

(بیابانک زنده است.)

بیابانک, نام متأخر ناحیه ای قدیمی در دشت کویر و نیز دهستانی به همین نام در استان اصفهان .
ناحیة بیابانک . ناحیه ای قدیمی (تقریبا برابر با بخش خور و بیابانک امروزی ) در حاشیة جنوبی دشت کویر * که در گذشته بر سر راه اصفهان (نایین ) به خراسان (نیشابور) قرار داشت . در اصل ناحیة بیابانک قسمتی از بیابان بزرگ و قدیمی است که در منابع عربی از آن به نام «مفازه » یاد شده است . بیابانک به عنوان یک اصطلاح جغرافیایی به معنای بیابان کوچک یا نیمة کویر است و این نام در منابع و مآخذ قبل از قرن دهم دیده نشده است (هدین ص 562 حکمت یغمائی ص 96).

نشانه هایی از مسکونی بودن این منطقه پیش از اسلام وجود دارد از جمله آتشکده ای در نزدیکی مهرجان / مهرنجان . بعلاوه جندق در این منطقه به زندان انوشیروان معروف است و گنبدی قدیمی به نام «هشت درب » متعلق به دورة ساسانیان دارد ( د. اسلام چاپ دوم ذیل ماده حقیقت ص 351). به روایتی در صدر اسلام فرش ابریشمی بافت جندق تا بازار مکه راه یافته بود ( رجوع کنید به مقدسی اردبیلی ص 383). فرای دربارة اسلام آوردن مردم این منطقه دو روایت نقل می کند که صحت هردو محل تردید است . در یکی از این روایتها مسلمان شدن مردم این ناحیه به زمانی بازمی گردد که عربها در تعقیب یزدگرد سوم بودند و براساس روایت دیگر پذیرش اسلام در این منطقه به ] آغاز [ قرن سوم در عهد امام رضا علیه السلام بازمی گردد ( د. اسلام همانجا).

در قرن چهارم اصطخری (ص 229 231) آن را «جرمق » و موضع سه دیه معرفی کرده است . ابن حوقل (ص 144) آن را سه ده نزدیک به هم ضبط کرده است . به نوشتة وی در این ناحیه سه ده جرمق (گرمه ) بیادق / بیاذق / پیاده (امروزه آبادی بیاضه / بیاضیه ) و ارابه (احتمالا آبادی ایراج کنونی ) در کنار راه بیابان (کویر) قرار داشت . همچنین وی می نویسد: «تا جرمق چهار منزل و هر دو یا سه فرسخی گنبدی و برکة آبی است ... در آنجا خرما و کشت و چارپایان بسیار بود.» وی جمعیت آنجا را هزار تن ذکر کرده است . در اواخر همین قرن مقدسی (ص 437) جرمق را حاصلخیزترین و پردرخت ترین و ارزانترین شهرها آورده است . به نوشتة وی (ص 46) گروهی می گویند آتش حضرت ابراهیم علیه السلام در جرمق بوده است . ناصرخسرو در نیمة اول قرن پنجم راه نایین به کرمه / گرمه را 43 فرسنگ ضبط کرده و آن را در ناحیة بیابان آورده است . به نوشتة او در آن ناحیه ده دوازده پاره دیه با آب و هوای گرم قرار داشته و در هر دو فرسخی در مواضعی که شورستان نبوده گنبدکها و مصانع (محل جمع شدن آب باران ) ساخته بودند که علاوه بر استراحتگاه راهنمای مسافران بوده است . به روایت وی این ناحیه در دست امیر گیلکی ] ابوالحسن گیلکی بن محمد امیر اسماعیلی مذهب طبس [ بوده و او برای جلوگیری از غارت کوفجان ] کوفج کوچ و بلوچ [ در بیادق که حصاری نیز داشته نایبی منصوب کرده بوده است ناصرخسرو یادآور می شود که به واسطة حضور این امیر راهها ایمن بوده است .وی از ریگهای روان و عظیم آن ناحیه و رباط زبیده / مرامی که پنج چاه آب داشته یاد کرده است و می نویسد که اگر این رباط و آب نبود کسی از آن بیابان نمی توانست عبور کند (ص 139ـ140). از این مطالب چنین برمی آید که ظاهرا این ناحیه از توابع طبس و نیز قلعة بیاضه از پایگاههای اسماعیلیه بوده است ( رجوع کنید به حکمت یغمائی ص 53 ـ54 134). در قرن هفتم جرمق را شهری در فارس آورده اند (یاقوت حموی ج 2 ص 64).  گفته های یاقوت در قرن هفتم (همانجا) و حمدالله مستوفی (ص 142) در قرن هشتم دربارة جرمق تکرار مطالب جغرافی دانان قرن چهارم است

پس از قرن هشتم اطلاعات چندانی از این ناحیه در دست نداریم ولی در دورة صفویه شاه عباس اول از همین راه عازم مشهد شد و در مسیر خود به شنهای روان برخورد و دستور داد تا برای راهنمایی مسافران ستونهای آجری در این ریگزار برپا کنند. همچنین به دستور او برای آسایش زوار مشهد رضوی مزرعه و رباطی احداث کردند که به مزرعة «عباس آباد» معروف است . در 1007 نیز سپاهیان وی از همین مسیر به خراسان رفتند ( دایرة المعارف فارسی ذیل ماده باستانی پاریزی ص 93 هنر یغمائی ص 46 فلسفی ج 4 ص 1445). در همین دوره خواجه حمام الدین نامی در آنجا ریاست داشت (یغمائی 1303ش ص 414). همزمان با به قدرت رسیدن آقامحمدخان (1193ـ1222) امیراسماعیل خان عرب عامری تا 1222 در آنجا حکومت می کرد و آثار و ابنیه و املاک زیادی از خود به جا گذاشت . سپس پسرش امیررفیع خان تا 1238 در آنجا حکومت کرد که به سبب متشنج کردن اوضاع جندق و بیابانک نوروز علیخان مأمور قلع و قمع او شد. نوروز علیخان اشرار بلوچ منطقه را نیز در 1254 سرکوب کرد (همانجا هنر یغمائی ص 120 157ـ 158). این نواحی از حملات بلوچها که تا 1338 نیز ادامه داشت صدمات زیادی دید. در اواخر 1325 عده ای راهزن در جندق و بیابانک به تاخت و تاز و راهزنی می پرداختند که به «دزدهای حسن » شهرت یافته بودند (هنر یغمائی ص 136). نایب حسین کاشی نیز در 1327 کویر بیابانک را به دلیل حصار طبیعی آن مرکز خود قرار داد و به مدت سه سال به همراه پسرانش دهات منطقه را غارت کرد و به آتش کشید ولی نتوانست قلعة بیاضه را تسخیر کند. پس از وی نیز منطقه گرفتار غارت رمضان خان باصری و ایل وی شد. در 1337 نیروهای قوام السلطنه والی خراسان رمضان خان و افرادش را از منطقه بیرون راندند (همان ص 6 70 131ـ132 155ـ157 یغمائی 1303ش ص 414ـ415). ظاهرا علت این غارتگریها محروم بودن این ناحیه از بودجة مملکتی بود و ازین رو نایب الحکومه به عناوین مختلف از مردم اخاذی می کرد. بعدها با کوشش حبیب یغمائی بودجة مخصوص و معینی به آنجا اختصاص داده شد. همو اهالی جندق و بیابانک را فقیر و زحمتکش معرفی کرده و آورده است که هر کس می توانست از املاک خود ارتزاق کند جزو متمولان و اشراف محل محسوب می شد (1303ش ص 412 415). جندق و بیابانک در دورة ناصری به قرای سبعه معروف بود. این هفت قریه عبارت بود از: جندق فرخی خور بیاضیه اردیب ایراج و مهرجان . اعتمادالسلطنه جمعیت این ناحیه را 500 2 تن ذکر کرده است . وی می نویسد: در سالهایی که برف زیاد می آمد تخمی شبیه به تخم یونجه که اهالی به آن «معاش » می گفتند می رویید و اهالی آن را آرد می کردند و نان می پختند. در زمان او حرفة اهالی ساختن مشک آب و نیم چکمه ای به نام «عربی » بود (ج 4 ص 2260ـ2261). مک گرگور که در 1292/ 1875 از منطقة بیابانک دیدن کرده می نویسد که بیابانک در وسط کویر واقع نیست و پنجاه مایل با آن فاصله دارد (ج 1 ص 94). در آن زمان بیابانک از بخشهای سمنان بود و ده روستا داشت . در 1340 ش به نوشتة حقیقت (ص 267) بیابانک به کلیة دهات این منطقه بویژه به آبادی بیاضیه 59کیلومتری «رباط پشت بادام *» اطلاق می­شد.
از آثار باستانی و تاریخی این ناحیه قلعة بیاضیه (نارنج قلعه ) به سبک دورة ساسانی است . زیربنای این قلعه حدود هزار مترمربع است . داخل قلعه اتاقکها و راهروهای پیچ در پیچ در پنج طبقه دیده می شود که سابقا انبار غله بوده است . در کنار دیوار قلعه مسجدی قرار دارد که در قرن هشتم استاد دهنوی آن را مرمت کرده است . همچنین ساختمان مخروبه ای به نام «هفت برادران » و مقبرة امامزاده ابراهیم منسوب به یکی از فرزندان امام موسی کاظم علیه السلام در این ناحیه قرار گرفته است . در گرمه محلی مشهور به «قبرستان کشته ها» قرار دارد که به روایتی گورستان کسانی است که در جنگ علویان و قوای سهراب گبر ] ؟ [ در این محل کشته شده اند. در مهرجان مزار عارف و صوفی بیابانکی شمس الدین حاجی محمدشاه از قرن هشتم به جای مانده است (حقیقت ص 352ـ353 حکمت یغمائی ص 81 83 ـ84 86).

در فرخی مسجدی قدیمی با گنبد و ایوانی بزرگ و ساختمانی به نام «عمارت شیخ » که بسیار قدیمی است وجود دارد. آثار چند چهارطاقی در گورستان فرخی دیده می شود که یکی از آنها به «پیر» معروف است و جنبة تقدس دارد. در اردیب زندانی معروف به دیوان خانة مسعود لشکر یاغی حاج ابراهیم بیک پسر قدرت الله نایب الحکومه جندق و بیابانک قرار دارد که بنای آن از ساروج است (حقیقت ص 351ـ353 حکمت یغمائی ص 80 برای آثار تاریخی خوررجوع کنید به خور *).
به دلیل محصور بودن این منطقه در کویر نمک بسیاری از آداب و رسوم قدیمی در آنجا محفوظ مانده است از جمله بزرگداشت آخرین شب ماه اسفند معروف به «شب بی بی هور» که اهالی معتقدند در این شب فرشتة برکت به خانة آنها فرود می آید و بر برکت آنها می افزاید. همچنین تا دهه های اخیر جشن «سده » در این ناحیه مرسوم بود و در خور و برخی روستاها با افروختن آتش این روز را جشن می گرفتند (حکمت یغمائی ص 411ـ413 نیز رجوع کنید به خور).

دهستان بیابانک . واقع در بخش خور و بیابانک در شهرستان نایین استان اصفهان در قسمت جنوبی دشت کویر. از شمال به دهستان جندق * از جنوب به دهستان نخلستان و از مغرب به دهستان چوپانان (در بخش انارک ) محدود است . شهرستان طبس در مشرق آن قرار دارد. مرکز آن فرخی و شهر آن خور است . دارای نوزده آبادی است . از ارتفاعات مهم آن کوه کبود هفت چنگ و گودگاه را می توان نام برد. گود جگارگ در شمال آبادیهای طاهرآباد و میان آباد واقع شده است . تپه های شنی در این دهستان دیده می شود. رودشور خور در این دهستان جریان دارد. این رود در 35 کیلومتری شمال شرقی شهر خور به دشت کویر می ریزد (جعفری ج 2 ص 303). آب موردنیاز برای کشاورزی و آشامیدن اهالی از چاه نیمه عمیق آب انبار و کاریز به دست می آید. از زیا بز کوهی قوچ میش آهو کفتار گرگ روباه شغال خرگوش و از پرندگان کبک دارد. از گیا درخت بنه گل تلخو آویشن پرسیاوش روناس گز تاغ قدومه و کلپوره در برخی آبادیها دیده می شود. محصولات عمدة آن گندم جو پنبه ارزن تخمة آفتابگردان پسته سنجد خرما انجیر زردآلو و بادام کوهی است . طناب بافی و فرشبافی با طرح نایینی از صنایع دستی آن است . اهالی عمدتا به دامداری و باغداری مشغول اند. راه اصلی نایین ـ طبس و نایین ـ دامغان از آن می گذرد. از نظر اداری و سیاسی جندق و بیابانک تا اواخر حکومت فتحعلی شاه قاجار (1212ـ 1250) ضمیمة یزد بود. در 1240 تابع ایالت کومس (دامغان و سمنان ) و در 1337 تابع ایالت خراسان و سیستان شد. از 1301 تا 1306 ش ولایتی مستقل بود و در همین سال دوباره جزو خطة یزد شد. در 1327 ش به صورت یکی از بخشهای شهرستان نایین در استان اصفهان درآمد (هنر یغمائی ص 117). در 1332 ش دهستان جندق و بیابانک در بخش خور و بیابانک جزو شهرستان نایین به شمار می آمد (رزم آرا ج 10 ص 58). در 1345 ش بخش خور و بیابانک مشتمل بر جندق و ناحیة بیابانک بود ( دایرة المعارف فارسی ذیل ماده ). طبق تصویبنامة هیئت وزیران در خرداد 1369 دهستانهای بیابانک جندق و نخلستان در بخش خور و بیابانک در شهرستان نایین از استان اصفهان تشکیل شد.

آبادی فرخی مرکز آن در هفده کیلومتری شمال غربی خور در ارتفاع 806متری واقع است . آب و هوای آن گرم و خشک است . از کوههای مهم آن کوه «برچو» در شمال و کوه «دهنة حسن سوخته » در مغرب آبادی دیده می شود. رود فصلی شور در آن جریان دارد. روناس آن معروف است . ظاهرا این آبادی از بناهای پسر فرخ زردشتی ] ؟ [ است و به همین دلیل فرخی نامیده شده است (یغمائی 1303ش ص 409 ایران . وزارت دفاع . ادارة جغرافیائی ارتش ج 62 ص 17). آثاری از دهکدة سلمگان که قدیمتر بوده به جا نمانده است . مسجد جامع این آبادی در 1256 به همت حاج سیدمیرزا جندقی (مجتهد و قاضی جندق و بیابانک ) ساخته شده است . این آبادی زیارتگاهی به نام شیخ عبدالله صالح دارد و آثار تاریخی نیز در آن دیده می شود ( رجوع کنید به بخش اول مقاله حکمت یغمائی ص80).

منابع : ابن حوقل صورة الارض ترجمة جعفرشعار تهران 1345ش ابراهیم بن محمد اصطخری کتاب مسالک الممالک چاپ دخویه لیدن 1967 محمدحسن بن علی اعتمادالسلطنه مرآة البلدان چاپ عبدالحسین نوائی و میرهاشم محدث تهران 1367ـ 1368ش ایران . وزارت دفاع . ادارة جغرافیائی ارتش فرهنگ جغرافیائی آبادیهای کشور جمهوری اسلامی ایران ج 62: فرخی تهران 1364ش ایران . وزارت کشور. معاونت سیاسی و اجتماعی . دفتر تقسیمات کشوری سازمان تقسیمات کشوری جمهوری اسلامی ایران تهران 1376ش محمد ابراهیم باستانی پاریزی سیاست و اقتصاد عصر صفوی تهران 1367ش جدیدترین نقشة راهها و تقسیمات کشوری جمهوری اسلامی ایران مشهد: مؤسسة جغرافیایی و انتشارات ماهوان 1377ش عباس جعفری گیتاشناسی ایران ج 1: کوهها و کوهنامة ایران ج 2: رودها و رودنامة ایران تهران 1368ـ 1376ش عبدالرفیع حقیقت تاریخ قومس تهران 1362ش عبدالکریم حکمت یغمائی بر ساحل کویر نمک تهران 1370ش حمدالله بن ابی بکر حمدالله مستوفی کتاب نزهة القلوب چاپ گی لسترنج لیدن 1915 چاپ افست تهران 1362ش دایرة المعارف فارسی به سرپرستی غلامحسین مصاحب تهران 1345ـ1374ش حسینعلی رزم آرا فرهنگ جغرافیائی ایران (آبادیها ) ج 10: استان دهم ( اصفهان ) تهران 1355ش نصرالله فلسفی زندگانی شاه عباس اول تهران 1364 ش مرکز آمار ایران سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1375: شناسنامة آبادیهای کشور استان اصفهان شهرستان نائین تهران 1376ش احمدبن محمد مقدس اردبیلی حدیقة الشیعة تهران 1353ش محمدبن احمد مقدسی کتاب احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم چاپ دخویه لیدن 1967 چارلز متکاف مک گرگور شرح سفری به ایالت خراسان و شمال غربی افغانستان ج 1 ترجمة مجید مهدی زاده مشهد 1366ش ناصرخسرو سفرنامة ناصرخسرو علوی برلین ] تاریخ مقدمه 1341 [ چاپ افست تهران ] بی تا. [ نقشة تقسیمات کشوری ایران تهران : گیتاشناسی 1377ش نقشة تقسیمات کشوری سال 1370: استان اصفهان تهران : مرکز آمار ایران ] بی تا. [ سون اندرس هدین کویرهای ایران ترجمة پرویز رجبی تهران 1355 ش اسماعیل هنر یغمائی جندق و قومس در اواخر دورة قاجار چاپ عبدالکریم حکمت یغمائی تهران 1363ش یاقوت حموی معجم البلدان چاپ فردیناند ووستنفلد لایپزیگ 1866ـ1873 چاپ افست تهران 1965 حبیب یغمائی «شرح حال یغما» ارمغان دورة 5 ش 7و8 (مهر و آبان 1303) همو «واحة جندق و بیابانک یا کویرنشینان مرکزی » مجلة مردم شناسی دورة 2 (فروردین و اردیبهشت و خرداد 1337)

Encyclopaedia of Islam , s.v. "Biya ¦ba ¦nak" (by R. N. Frye).

فروي اي وطن مهر مو صفاي مو         فروي اي وطن عشق مو وفاي مو

فروي اي وطن روح مو روون مو          فروي اي وطن مايه نشاط مو

مرد و جه همه بنده خدا غني                      مردم امه همه شيعه علي

مومن وقوي كه هن رهرو نبي                  عاشق وصي مهدي زمو ولي

گنم و جه و اَو و كشت و زرعمو             ارزو گزر كو گيج گيجمو

اشتر و گو و نينگ و پسّمو                اشي وكور قوچ و ميج چاقمو

افت و مه و شو پر ه سارمو                مسكه خش وتفك وطرف و پينمو

كس و كت و جو گچگونمو                     حفطيو اَكه خدا مردمونمو

    برای شنیدن این شعر کلیک کنید

با تشکر از حجه الاسلام و المسلمین شیخ مصطفی رئیسی از ارسال این شعر

زبان کهنسال فرخي(فروي)

حقی که طی 27 سال ضایع شده است

گفتیم ما هم اخبار بیست و سیهی بدیم شاید مسوولین توجه کنند. اگر سر و کارشون به این وبلاگ خورد بدوند بد نیست.

فروی ما از زمانای قدیم به دارالمومنین شهرستان نایین معروف بوده و هست. از قضا تو این فروی یا همون فارسی بگم فرخی از موسسات دولتی یک دونه فنی حرفه ای زدند. بعد سالها شاید یک ده سالی طول کشید تا این فنی حرفه­ای مشغول به کار شد. حسادت بزموجی... به این هم نساخت. ظاهراً خوریها که تموم امکانات دولتی را برا خودشون می­خواند رفتن و مجوز یک فنی حرفه­ای گرفتند اون هم به چه صورت.

اول یک زمین صوری بخشداری برای احداث زمین داده و پول زمین را هم ولله من دیگه دقیق نمی­دونم کی داده و این را به عنوان یک طرح نیمه تمام در سفر استانی رئیس جمهور فرستادند.

باید به عرض برسونم دولت جدید ظاهراً مصوب کرده که باید طرحهای نیم کاره قبلی تکمیل بشه و تا اون طرحها تکمیل نشه طرح جدید الاحداث نباید اضافه بشه.

با این روش که عرض شد طرح خودشون رو به تصویب رسوندند و برا اینکه نگنند کاری هم نکردیم دو تا کامپیوتر از فنی حرفه­ای فرخی را بردند و کارشون را هم شروع کردند به این بهونه که کسی از خور نمی­تونه بیاد فرخی. سخته. 15 کیلومتر که جدیدا با راه جدید 10 کیلومتر شده خیلی طاقت فرساست.

خور الان به عنوان بخش مرکزی خوروبیابانک در حال فعالیته. دارند زور می­زند که شهرستانش کنند. فکر نمی­کنند اگر بخواد شهرستان بشه نه دوتا شهر درست حسابی داره و نه حداقل دو تا دهستان.. فرخی هم بزرگترین دهستان و هم نزدیکترین اونهاست. به هیچ منطقه ای هم یک بخش دولتی داده نشده و همه هم متمرکز در خور شده. سر این فنی حرفه ای هم که داره این بلا می­آد

این مطلب از شنیده هاست که به ما رسید ما هم نوشتیم شاید مسوولین که حالا در این دولت به روستاها بیشتر می­رسند یک فکری هم برا این کارا بکنند. اگر احیاناً خوندند و کاری هم کردند یک خبری به ما بدند بد نیست.

این گزارش را هم محمود رضا نوشته تو روزنامه کیهان هم چاپ شده دیدیم مفید فایده است ما هم آوریم. قول داده چند تا عکس هم از این مراسمها به ما بده خدا توفیقش بده. ان شاء الله.

مراسم عزاداري محرم در فرخي

مراسم «نخل گرداني»

وقتي صحبت از محرم مي شود و عاشورا، ناخودآگاه به ياد نخل  و دسته هاي عزاداري  روستاي عزيزم فرخي مي افتم. اما قبل توصيف اين مراسمها نگاهي گذرا به پيشينه آيينها و مناسك ايام محرم داريم.   

ادامه دارد را کلیک کنید تا بقیه مطالب را بخونید...